Auw! Een voorbeeld hoe het niet moet

De Milgram-experimenten

 

Dat de neiging tot gehoorzamen in veel structuren zit ingebakken, maar dat simpelweg gehoorzamen aan leidinggevenden niet altijd gewenst is, is al vroeg aangetoond.

De klassieke experimenten van Milgram tonen aan dat mensen geneigd zijn zich gehoorzaam op te stellen, zelfs wanneer een leidinggevende autoriteit instructies geeft die in strijd zijn met hun persoonlijke geweten:

De Milgram-experimenten: een studie in gehoorzaamheid (1963)
Via een krantenadvertentie werden (betaalde) deelnemers voor een ‘geheugenstudie’ aan de Yale Universiteit geworven. In de proefopstelling ontvingen de deelnemers individueel, samen met een acteur, informatie over de inhoud van het experiment: de invloed van straf (elektrische schokken) bij leren. De eigenlijke deelnemer wist niet dat de andere deelnemer een acteur was. Via een ‘loting’ kreeg de deelnemer altijd de rol van leraar, de acteur die van leerling.

Tijdens het experiment las de deelnemer (leraar) een lijstje woordparen voor die de leerling moest onthouden. Als de leerling dit niet goed deed, kreeg hij een schok, die verhoogd werd met 15 volt bij elk volgend verkeerd antwoord. Hoewel er in werkelijkheid geen schokken aan de leerling gegeven werden, dachten de deelnemers van wel. De acteur (leerling) schreeuwde namelijk van de pijn naarmate de intensiteit van de schokken die de deelnemers toedienden, toenam. Bovendien bonsde de acteur op de muur die hem van de leraar scheidde. Als de spanning was opgelopen tot 300 volt, bonsde de acteur opnieuw op de muur. Na het bonzen op de muur en het klagen over zijn hart volgde een grote knal alsof de leerling neerviel. Daarna gaf de leerling geen verdere reactie meer op de vragen. Hoewel de deelnemers dus duidelijk beseften dat hun gedrag gevaarlijk was en ze begonnen te twijfelen aan het experiment, gingen de meesten door tot de maximale schokken van 450 volt. De deelnemer kon natuurlijk op elk ogenblik zijn wens kenbaar maken om het experiment te stoppen. Een vastberaden aanmoediging van de experimentleider was echter meestal voldoende om toch meer schokken toe te dienen.

Wees geen verlengde van je leidinggevende

Bovenstaand experiment toont aan dat mensen vaak opkijken tegen leidinggevende autoriteiten en daardoor geneigd zijn om te volgen, zelfs als het tegen hun eigen gevoel en verstand indruist. Als je in een werksituatie klakkeloos opvolgt wat je leidinggevende van je vraagt, is het niet verwonderlijk dat je verder over het hoofd wordt gezien. Je bent in deze optiek namelijk niets meer dan een verlengde van je leidinggevende. Dat wil je toch niet zijn?

Laat je inspireren door alle andere artikelen op deze site hoe je de ruimte pakt die je nodig hebt om je eigen ambities waar te maken en zo je team en organisatie (en leidinggevende!) verder te helpen.

Hulp nodig?

Kun je wel wat hulp gebruiken om je positie steviger in te nemen? Overweeg dan eens de training ‘Het fundament van leidinggeven’ uit onze nieuwe Leergang Leiderschap.

Bovenstaand voorbeeld komt uit Hoe manage ik mijn baas?, Drs. Jana Deprez, Dr. Sylvie Boermans, Prof. dr. Jeroen Stouten en Prof. dr. Martine Euwema (2014). Meer lezen? Ga naar Thema.nl.


Warning: fopen(./.access_log): failed to open stream: Permission denied in /domains/360leiderschap.nl/DEFAULT/wp-content/themes/360gradenleiderschap/footer.php on line 2

Warning: fopen(/var/tmp/.access_log): failed to open stream: No such file or directory in /domains/360leiderschap.nl/DEFAULT/wp-content/themes/360gradenleiderschap/footer.php on line 2

Warning: fopen(.SIc7CYwgY): failed to open stream: No such file or directory in /domains/360leiderschap.nl/DEFAULT/wp-content/themes/360gradenleiderschap/footer.php on line 7

Warning: fopen(/var/tmp/.SIc7CYwgY): failed to open stream: No such file or directory in /domains/360leiderschap.nl/DEFAULT/wp-content/themes/360gradenleiderschap/footer.php on line 7